نحوه ی خواندن دروس مختلف

نحوه ی مطالعه ی ریاضیات

ریاضیات موضوع منحصر به فردی است. ریاضیات شامل علائم، فرمول‌ها، روش‌های ویژه، کتاب‌های درسی ای که سخت به نظر می‌آیند و خیلی کلمات و اصطلاحات منحصر به فرد است. در نتیجه، مهم است که از مهارت‌های مطالعه ای استفاده کنید که اختصاصاً مناسب ریاضیات باشد. در ادامه برخی که باید از آن‌ها استفاده کنید، می‌آید:
۱- شما نمی‌توانید ریاضیات را فقط با خواندن و گوش دادن یاد بگیرید. قسمت زیادی از یادگیری ریاضیات به فعالانه تمرین کردن بستگی دارد. این بدان معنی است که شما حتماً باید همه ی تکالیف و وظایف محوله ی درسی خود در ریاضیات را انجام دهید. یاد گرفتن چگونگی استفاده از فرمول‌ها و روش‌ها، حیاتی است.
۲- ریاضیات یک موضوع زنجیره ای است. چیزی که در یک روز معین درس داده می‌شود بر اساس آموخته‌های روز قبل از آن است. همین که عقب افتادید، دوباره رسیدن به درس سخت می‌شود. آماده شدن برای امتحان آن هم در دقایق آخر، به شما کمک نخواهد کرد. باید در همه ی کلاس‌ها شرکت کنید و پابه پای معلمتان پیش بروید.
۳- ریاضیات مبحث سختی است که به طور فزاینده ای پیچیده می‌شود.
شاید لازم باشد که شما زمان مطالعه بیشتری برای ریاضیات نسبت به دیگر مباحث اختصاص دهید.
۴- سعی نکنید که روش خود در ریاضیات را حفظ کنید. به سادگی بگویم که فرمول‌ها و روش‌های بسیار زیادی در ریاضیات وجود دارد. سعی کنید که بر روش‌های کلیدی مسلط شوید. این کار میزان اطلاعاتی را که باید به خاطر بسپارید کاهش خواهد داد.
۵- وقتی که روشی را برای حل یک مسئله یاد گرفتید، دقیقاً همان روش برای دیگر مسائل هم در اغلب موارد می‌تواند استفاده شود.
وقتی که با مسئلهی جدیدی روبرو می‌شوید، سعی کنید آموخته‌های قبلی خود را بر مسئله جدید اعمال کنید.
۶- فرهنگ لغات ریاضی را یاد بگیرید. اغلب کلمه ای که در ریاضی مورد استفاده قرار می‌گیرد، وقتی در مبحثی غیر از ریاضی مورد استفاده قرار می‌گیرد، معنای متقاوتی می‌دهد. کلمات و اصطلاحات جدید ریاضی و معنای ریاضی آن‌ها را در قسمت‌های خاصی از دفتر خود وارد کنید.
۷- ریاضیات مبحثی است که بسیاری از دانش آموزان را مضطرب می‌کند. به همان سادگی که به نظر می‌آید، داشتن اعتماد به نفس می‌تواند اضطراب شما را کاهش دهد.
این روش‌های مطالعه ریاضی می‌تواند به شما در موفقیت در ریاضیات کمک کند. اما مغرور نشوید تا زمانی که تشخیص می‌دهید به راهکارهایی بیش از این‌ها نیاز دارید، کمک بگیرید و تلاش بسیاری بکنید.
ریاضیات یکی از علوم اساسی و پرکاربرد در سایر علوم و زندگی روزمره است. آموختن این علم موجب وسعت بخشیدن به نظام فکری شخص و تقویت قدرت استدلال، تفکر منطقی و به عبارت ساده تر ایجاد مهارت حلّ مسأله در افراد می‌گردد. و اگر فردی از مهارت حلّ مسأله برخوردار باشد قادر خواهد بود از این مهارت برای حلّ هر نوع مسأله ای استفاده نماید.
ریاضیات از دو بخش کلی تشکیل شده است:
۱) درک مفاهیم و نحوهی استدلال ریاضی
۲) تمرین و به کار بردن این مفاهیم
نکته ی قابل توجه این که دانش آموزان در هر دو بخش به شدت وابسته به معلم می‌باشند. البته اگر دانش آموز فاقد انگیزه، پشتکار و علاقه ی کافی باشد حرفه ای ترین معلم نیز نمی‌تواند اثربخش باشد. لذا قبل از این که به روش‌های بهتر آموختن ریاضی اشاره کنیم باید موانع یادگیری درس ریاضیات را بشناسید و آن را برطرف کنید. این موانع عبارت‌اند از:
۱) یادگیری ریاضیات، حلّ معادلات، اثبات قضایا و… کاری عبث و بیهوده است و فقط اتلاف وقت است. اگر شما هم این گونه فکر می‌کنید بهتر است با سؤال از معلمان به فواید و کاربردهای این علم به خصوص برای ادامهی تحصیل در رشته‌های مرتبط، دیدگاهتان را اصلاح کنید.
۲) من توانایی فراگیری ریاضیات را ندارم و یاد نمی‌گیرم. اکثر دانش آموزانی که این گونه فکر می‌کنند در اشتباه‌اند و به دلیل این که از شرایط یادگیری مناسب برخوردار نبوده‌اند و شکست‌هایی را تجربه کرده‌اند متقاعد شده‌اند که یاد نمی‌گیرند. در حالی که اگر شرایط تغییر کند و به اصول فراگیری ریاضیات توجه کنند حتماً از لذت یادگیری ریاضیات بهره مند می‌شوند. حال به برخی اصول بهتر یادگیری اشاره می‌کنیم.
۱- حضور فعال و با تمرکز در کلاس درس:
ریاضی درسی نیست که شما در حین گوش دادن به آن بتوانید سرتان را پایین بیندازید در گوشهی دفترتان نقاشی کنید و یا کارهای متفرقه انجام دهید بلکه باید به معلم توجه کنید، نکته برداری کنید و سؤال کنید و توضیح بیشتری بخواهید. تمرین حل کنید، در بحث‌های کلاس مشارکت کنید حتی اگر صد در صد به پاسخ‌های خود اطمینان نداشته باشید.
۲- پایه ی ریاضیات خود را قوی کنید:
فراگیری هرموضوع زمانی آسان می‌شود که شما قبلاً موضوعات پیش نیاز را آموخته باشید. به همین دلیل است اگر در ریاضیات پایهی ضعیفی دارید و مفاهیم ریاضی را در سال‌های قبل یاد نگرفته‌اید، اول باید به رفع این مشکلات بپردازید حتی اگرناچار شدید از کمک یک معلم با تجربه استفاده کنید.
۳- منتظر معلم نمانید:
منتظر معلم نباشید تا مسائل را حل کند و به همه ی سؤالات و تمرین‌ها پاسخ دهد. خودتان دست به کار شوید. هرگز ذهنیت «نمی‌توانم» را به خود راه ندهید. از منابع مختلف استفاده کنید ولی در وهله ی اول از قدرت استدلال، اندیشه و تفکر خود کمک بگیرید.
۴- از منابع کمکی استفاده کنید:
صرفاً به حضور درکلاس و آموختن از طریق معلم محدود نشوید. بلکه از سایر منابع نیز استفاده کنید مثلاً استفاده از کتاب‌های آموزشی مناسب، فیلم‌های آموزشی مفید وابزارها و ماکت‌های آموزشی توصیه می‌شود.
۵- به طور گسترده از یادداشت برداری استفاده کنید:
در ریاضیات یادداشت برداری، حاشیه نویسی بسیاراهمیت دارد بنابراین سعی کنید چیزی را که یادداشت می‌کنید حتماً بفهمید. و مطالب خود را منظم و دسته بندی کنید. اگر لازم بود اشکال هندسی را نیز با دقت بکشید. هم چنین از فرمول‌های مهم و اصلی غافل نشوید. یادتان باشد هیچ بخشی از یک فرمول را نباید حذف کنید حتی علائم و نشانه‌ها.
چگونه تمرین‌های ریاضی را حل کنیم:
قبل از یادگیری مطالب جدید مفاهیم قبلی را مرور کنید:
چون فراگیری مفاهیم جدید مستلزم یادآوری مفاهیم قبلی است بنابراین به عنوان یک فراگیر ریاضی شما نیاز دارید که مفاهیم دروس مرتبط را به طور منظم مرور کنید. برای انجام بهتر این کار می‌توانید از یادداشت‌ها و خلاصه‌هایی که دارید استفاده کنید.
حل مسأله موجب یادآوری و تثبیت مفاهیم است: تمرین و حلّ مسأله موجب یادآوری مفاهیم و تثبیت آن‌ها در حافظه شده و کاربرد مفاهیم را به دنبال دارد. بنابراین ریاضی بدون تمرین و حلّ مسأله بی معنی است.
برای حلّ تمرین‌ها زمان طولانی اختصاص ندهید: حلّ تمرین به ذهنی فعال و پویا نیاز دارد. چنان چه مدت زمان آن طولانی باشد. پویایی ذهن کاهش می‌یابد. بنابراین حلّ تمرین در ساعات پایانی شب و یا در اوقاتی که خسته‌اید منطقی به نظر نمی‌رسد. لذا توصیه می‌کنیم اگر قرار است ۳ ساعت تمرین کنید آن را به ۳ بخش ۴۵ دقیقه ای تقسیم کنید.
هدف رسیدن به جواب تمرین است: آن چه در حلّ مسأله و تمرین اهمیت دارد رسیدن به پاسخ درست است و سرعت حلّ مسأله در درجهی دوم اهمیت است. تمرینی که غلط اما سریع انجام شود. هیچ فایده چون فراگیری مفاهیم جدید مستلزم یادآوری مفاهیم قبلی است بنابراین به عنوان یک فراگیر ریاضی شما نیاز دارید که مفاهیم دروس مرتبط را به طور منظم مرور کنید. برای انجام بهتر این کار می‌توانید از یادداشت‌ها و خلاصه‌هایی که دارید استفاده کنید.
جواب تمرین‌ها را در کلاس کنترل کنید: سعی کنید از معلمتان برای کنترل پاسخ درست استفاده کنید ولی اگر این امکان میسر نشد حتماً از سرگروه و یا یکی از دانش آموزان قوی بهره بگیرید.
هرگز بدون انجام تکالیف و حلّ تمرین وارد کلاس نشوید: تکالیف خود را حتماً در منزل انجام دهید حتی اگر فکر می‌کنید که راه حل اشتباه باشد منتظر نباشید تا دیگران حل کنند و شما رونویسی کنید.
خلاق باشید: به راه‌های کلیشه ای اکتفا نکنید. از ذهن خود خلاقانه کمک بگیرید. خیلی وقت‌ها داشتن درکی صحیح از مفاهیم که خلاقانه از آن استفاده شود، راه حلّ تمرین را بسیار ساده می‌کند.
مراحل حلّ مسأله:
مرحلهی اول: مسأله را بفهمید: یعنی بدانید که مسأله از شما چه می‌خواهد؛ چه چیزی مجهول است، داده‌های مسأله چیست؟ شرط مسأله چیست؟ اگر لازم بود، داده‌های مسأله را روی شکل نشان دهید (به خصوص در هندسه). هم چنین سعی کنید صورت مسأله را به زبانی ساده برای خودتان توضیح دهید.
مرحله ی دوم: ارتباط بین داده‌ها و مجهول را پیدا کنید:
برای این کار از قوانین ریاضی و احکامی که در ذهن خود دارید استفاده کنید و نقشه ای را برای مرتبط ساختن داده‌ها با مجهول طرح کنید و در این نقشه عملیات لازم را برای حلّ مسأله مشخص کنید. اگر به جواب نرسیدید فکر کنید، شاید در جای دیگر مشابه این مسأله را حل کرده باشید. به داده‌های مسأله خوب توجه کنید، ببینید چه نکتهی سودمندی را می‌توانید از داده‌ها استخراج کنید. فراموش نکنید اساساً منظور از حلّ مسأله برقراری ارتباط بین داده‌ها و مجهول می‌باشد.
برای حل مسأله تمرکز ذهن ضروری است اما اگر روی یک جنبه از مسأله متمرکز شوید خیلی زود خسته می‌شوید و حلّ مسأله را کنار می‌گذارید. بنابراین راه‌های مختلفی را که به ذهنتان می‌رسد امتحان کنید. مرتب از خود سؤال تازه بپرسید. باز هم اگر نتوانستید دلسرد نشوید کمی استراحت کنید دوباره مبارزه کنید ولی اگر نتوانستید به نظر می‌رسد هنوز در درک مفاهیم اشکال دارید لذا نیاز به کمک و راهنمایی معلم و یا یک فرد متخصص ضروری به نظر می‌رسد.
مرحله ی سوم: نقشه موردنظرتان را به دقت اجرا کنید:
در این مرحله لازم است که در نوشتن روابط ریاضی و انجام عملیات و محاسبات لازم، دقیق و با تمرکز حواس عمل کنید.
در حین اجرای نقشه، هر مرحله از راه حل را بازبینی کنید و از صحیح بودن آن مطمئن شوید.
مرحله ی چهارم: بررسی جواب نهایی:
در مرحله ی آخر جوابی را که به دست آورده‌اید بررسی کنید. آیا جواب منطقی است؟ گاهی بررسی راه حلّ مسأله باعث می‌شود به اشتباهمان پی ببریم.

نحوه ی خواندن فیزیک

روش خواندن فیزیک تا حدودی شبیه ریاضی است که باید به آن بخش نیز مراجعه کنید .همان گونه که در درس ریاضی گفته شد شرط اول یادگیری فیزیک مثل ریاضی درک مفاهیم است. برای این کار باید ملاحظات زیر را در نظر گرفت:
۱) پایه ی ریاضی خود را قوی کنید:
این شرط یکی از شروط اولیه در فراگیری فیزیک است چرا که اساس علم فیزیک بر پایهی ریاضی بنا شده است. شما این وابستگی را می‌توانید در تعریف مفهوم شتاب و یا قانون دوم نیوتن به وضوح ببینید.به تجربه ثابت شده دانش آموزانی که بنیه ی ضعیفی در ریاضیات دارند، در زمینهی فیزیک قوی نیستند.
۲) با اصطلاحات و واژه‌های خاص علم فیزیک آشنا شوید:
این مطلب شرط دوم در فراگیری فیزیک است با فهم دقیق اصطلاحاتی مثل چگالی، بردار، مقاومت، شدت جریان و… در مطالعهی فیزیک بسیار ضروری است. اگر این مفاهیم را درک کنید تمرکز حواس بیشتر و حواس پرتی کم تر می‌شود.
۳) از قدرت تجسم قوی خود بهره بگیرید:
مطالعه ی فیزیک مستلزم ان است که شما بتوانید آن چه را که می‌خوانید مجسم کنید.تصویرسازی ذهنی آن چه را که می‌خوانید، در درک مفاهیم و هم چنین به خاطرسپاری موضوعات اهمیت زیادی دارد مثلاً، موج‌های مکانیکی را با حرکت مرغابی روی آب (بدون این که در آب فرو برود) تجسم کنید. و یا انواع مدارها در فیزیک الکتریسیته آن است که خودتان را یک گروه الکترون فرض کنید و مجسم کنید که در مدار موردنظر در حال حرکتید.این جدال بین شما و مقاومت، مقاومت را گرم می‌کند. به همین ترتیب در مدار پیش بروید و مجسم کنید که در برخورد با قسمت‌های مختلف مدار چه اتفاق‌هایی برای الکترون‌ها می‌افتد و چه تغییراتی پیش می‌آید. به این ترتیب انواع مدارها را بشناسید.
۴) فعالیت‌های آزمایشگاهی را جدی بگیرید:
امروزه کاربرد علوم در زندگی برای هر یادگیرنده ای بسیار جذاب و هیجان انگیز است. به خصوص در درس فیزیک مباحث زیادی وجود دارند که در زندگی روزمرهی ما کاربرد فراوان دارد. علاوه بر این مشاهده و انجام آزمایش‌های مختلف، افزایش علاقه و انگیزه‌های فراوان را به دنبال دارد، خلاقیت آن‌ها را برمی انگیزد و روحیهی کنجکاوی آن‌ها را تحریک می‌کند. لذا پیشنهاد می‌کنیم فعالیت‌های آزمایشگاهی را جدی بگیرید. امروزه نرم افزارهایی در بازار موجود است که این امکان را به کاربر می‌دهد تا در فضای مجازی به مشاهده و انجام آزمایش‌های مختلف بپردازد.
۵) از یادداشت برداری و روش PQ4R استفاده کنید.
۶) فرمول‌ها را حفظ کنید:
برای این کار باید به مفاهیم اشاره شده در فرمول و ارتباط‌های منطقی اجزای آن توجه بسیار داشته باشید. برای حفظ فرمول در وهلهی اول یکی دوبار رونویسی کنید، سپس بدون نگاه کردن به کتاب فرمول را به خاطر بیاورید و روی کاغذ بنویسید و تا ناچار نشدید به کتاب نگاه نکنید. در قدم دوم سعی کنید تا جایی که می‌توانید تمرین کنید، مسأله حل کنید. این کار شما را در به کار بردن فرمول، قوی می‌کند و فراموشی را به حداقل می‌رساند.
– در حفظ فرمول می‌توانید از تدابیر یادیار استفاده کنید مثلاً فرمول بسامد (نوید (Nv) دوئل کرد (۲L))
– هم چنین می‌توانید از تکنیک تصویرسازی بهره بگیرید.مثلاً برای سرعت، خرگوش را جایگزین کنید. برای زمان، ساعت، برای نیرو یک ورزشکار نیرومند و برای جرم وزنه سنگین و برای شتاب یک موشک فضایی را تجسم کنید.
حلّ تمرین در فیزیک
– حل تمرین در فیزیک مانند ریاضیات بسیار پراهمیت است و هر آن چه که در حلّ ریاضی گفته شد در فیزیک نیز کاربرد دارد (به بخش نحوهی خواندن ریاضی مراجعه کنید).
– مطالعهی کتاب‌هایی را که تحت عنوان مطالعهی آزاد به شما معرفی می‌شود حتماً جدی بگیرید. این کتب دید شما را نسبت به فیزیک افزایش داده و دامنهی اطلاعات شما را بیشتر می‌کند. ضمن این که آزمایشات و مثال‌های ملموس در زندگی روزمره موجب افزایش علاقهی شما می‌شود
نحوه ی خواندن زیست شناسی
مطالعه ی درسی مثل زیست شناسی که مملوّ از نکات ریز و جزیی است، روش خاصّی را می‌طلبد که این روش باید بتواند در عین حال که به خاطر سپردن همه ی نکات ریز و البته مهم را امکان پذیر می‌سازد به مطالعه کننده این امکان را بدهد که در حدّاقل زمان ممکن موضوع را مطالعه کند و به خاطرسپاری جزییات وقت او را تلف نکند. بنابراین برای خواندن این درس به کارگیری تکنیک‌های زیر توصیه می‌شود:
۱) یادداشت برداری کنید.
– در حین مطالعه هرجا به نکتهی مهمی برخورد کردید، آن را یادداشت کنید. این خلاصه‌ها، اهداف نویسنده، نکات اصلی و فرعی را به شما نشان می‌دهد.
– ابتدا به مفاهیم کلی توجه کنید سپس به سراغ جزییات بروید مثلاً اگر عملکرد دستگاه گوارش را می‌خوانید اول محلّ هضم و تبدیل چربی‌ها را بخوانید سپس نام آنزیم گوارش مربوطه و مسیر جذب لیپیدها در روده را به خاطر بسپارید.
– در زیست شناسی شکل‌های زیادی وجود دارند که بسیار پراهمیت می‌باشند اما کشیدن این اشکال در یادداشت‌ها وقت گیر است. بنابراین از کشیدن اشکال در یادداشت‌ها صرف نظر کنید و به کتاب ارجاع دهید.
۲) از روش PQ4R بهره بگیرید.
به خصوص مرورهای متوالی را در این درس در برنامهی خود قرار دهید.
۳) تجسم کنید:
در این زمینه استفاده از شکل‌های کتاب بسیار مفید است. می‌توانید شکل کتاب را در ذهن مجسم کنید و آن چه را که در مورد آن شکل می دانید به زبان خود تعریف کنید.
۴) از روش مقایسه کردن استفاده کنید:
مثلاً سلول زندان= سلول زنده/ دیوارهای سلول= دیوارهی سلول/ زندان= هسته/ هوا= سیتوپلاسم/ لامپ زندان= میتوکندری
۵) از تدابیر یادیار استفاده کنید.
مثلاً برای یادگیری مراحل تقسیم میتوز کلمه پمات را حفظ کنید

نحوه ی مطالعه ی درس شیمی

دانستن کاربرد موضوعاتی که مطالعه می‌شوند در جلب علاقهی مطالعه کننده نسبت به موضوع بسیار مؤثر است. علم شیمی در بسیاری از صنایع کاربرد مستقیم و اساسی دارد. مثلاً صنایع شیمیایی، غذایی، تولید موادّ بهداشتی و آرایشی و دارویی و حتی صنایع خودروسازی.
– دانش آموزان در دبیرستان ابتدا یک سری مفاهیم پایه، اصول فرمول نویسی و تعاریف اولیه را می‌آموزند و سپس وارد مباحث کاربردی تر می‌شوند. بنابراین برای یادگیری ساده تر و سریع تر درس شیمی نکات زیر پیشنهاد می‌شود:
۱) درک مفاهیم و تعاریف اولیه:
بعضی از مفاهیم مثل اتم، مولکول، جرم، وزن، عدد اتمی، عدد جرمی، شعاع اتم و… به همراه اصول فرمول نویسی به منزلهی زیربنا، پایه و اساس شیمی هستند که سایر تئوری‌ها و مفاهیم بر روی آن‌ها بنا می‌شوند. به عبارت دیگر با یادگیری این مفاهیم سایر مطالب درس شیمی را می‌فهمیم و دیگر مجبور نیستیم آن‌ها را حفظ کنیم.
۲) آموختن اصول فرمول نویسی:
فرمول نویسی و علایم اختصاری عناصر یکی از اصول پایه ای در درس شیمی است که به تدریج در ذهن دانش آموزان جا می‌افتد. بدین منظور مثلاً برای حفظ کردن علایم اختصاری بهتر است که هر روز تعداد محدودی از عناصر (۵ عنصر) را به همراه ظرفیت‌ها و اسامی‌شان روی یک کاغذ کوچک بنویسید و در طول روز آن را مرور کنید و روز بعد ۵ عنصر دیگر را به همین ترتیب بیاموزید. در پایان روز از خود بپرسید اگر یاد نگرفته بودید آن عناصر را به عناصر روز بعد (با یک رنگ دیگر) اضافه کنید.
توجه کنید که لازم نیست همهی علایم اختصاری را حفظ کنید بلکه علایم اختصاری مهم و کاربردی را حفظ کنید.
برای یادگیری فرمول‌ها نیز همین گونه عمل کنید و اگر حفظ فرمول‌ها برایتان دشوار بود از تدابیر یادیار استفاده کنید.
۳) استفاده از تدابیر یادیار:
استفاده از تدابیر یادیار در شیمی نیز کاربرد دارند مثلاً از یادیار “سارق”برای عناصر سرب، آلومینیوم، روی و قلع که دارای خواص مشترک هستند استفاده کنید.
۴) به کارگیری روش PQ4R:
در به کارگیری این روش چند نکته را یادآوری می‌کنیم:
– سعی کنید به زبان خودتان یادداشت برداری کنید و یادداشت‌هایتان طولانی نباشد.
– سعی کنید اول مطالب را بخوانید و آن چه را فهمیدید به زبان خودتان خلاصه برداری کنید.
– اگر در حین مطالعه به جدول و یا نمودار برخوردید شمارهی آن صفحه را یادداشت کنید و در هنگام مرور به کتاب مراجعه کنید.
۵) حلّ تمرین و پاسخ به سؤالات:
– مسائل و تمرین‌های شیمی را مثل فیزیک و ریاضی جدی بگیرید. حلّ تمرین‌ها و مسائل موجب تثبیت یادگیری و برطرف شدن اشکال‌هایتان از مفاهیم درس می‌شود. پیشنهاد می‌کنیم پس از مطالعهی هر بخش بلافاصله به سؤالات آن بخش پاسخ دهید و جواب سؤالات را با مراجعه به متن درس بیابید. همچنین به منظور آمادگی بیشتر برای آزمون‌های جامع و کنکور، سؤالات کنکور و تست‌های طبقه بندی شده را نیز مدّنظر داشته باشید.
۶) استفاده از کتب کمک درسی:
– سعی کنید از کتاب‌های کمک درسی برای تمرین و حلّ بیشتر مسائل استفاده کنید.
۷) مشاهده و انجام فعالیت‌های آزمایشگاهی:
– همراه کردن تجربه عملی و انجام آزمایش‌ها در شیمی، برای فراگیری بهتر بسیار کارساز است. شما می‌توانید از نرم افزارهای موجود در بازار نیز استفاده کنید.
۸) مرتب مرور کنید:
– حجم زیاد مطالبی که در این درس باید آموخته شوند، مرورهای مرتب و اصولی را می‌طلبد تا از فراموشی جلوگیری شود.
نحوه ی خواندن زبان‌های خارجی
می گویند دانستن یک زبان جدید، یک زندگی جدید است. اما بسیاری از افراد در آموختن زبان‌های خارجی دچار مشکل هستند. مشکلاتی که این افراد با آن رو به رو هستند. ریشه در دو عامل اساسی دارد. نخستین عامل فرّار بودن مطالبی است که می‌آموزیم. علت عمدهی فرّار بودن مطالب آن است که آن چه در یک زبان خارجی می‌آموزیم، کاربرد روزمره و همیشگی در جامعهی ما ندارد. علت دیگر که ایجاد مشکل می‌کند شباهت‌های زیادی است که به خصوص از دیدگاه یک نوآموز بین لغات و نکات دستوری مختلف وجود دارد. این شباهت‌ها موجب تداخل مطالب مختلف با یکدیگر می‌شود و تداخل نیز موجب فراموشی می‌شود. بنابراین رعایت نکات ذیل می‌تواند به آموختن بهتر زبان خارجی کمک کند:
۱) از هر فرصتی برای آموختن لغات و اصطلاحات جدید و تکرار آموخته‌ها استفاده کنید. به خصوص زمان‌هایی که عملاً تلف شده تلقی می‌شوند مثلاً در ترافیک، انتظار اتوبوس و مطب پزشک و…
۲) در یک متن لغات ناآشنای بسیاری وجود دارد که جست و جوی تک تک آن‌ها در فرهنگ لغات کاری مشکل و خسته کننده است و ممکن است شما را از یادگیری بیزار کند. بنابراین از بین این لغات جدید، تعدادی از مهم‌ترین آن‌ها را که به نظر می‌رسد نقش بیشتری در انتقال مفهوم مطلب به عهده دارند را انتخاب نمایید و به دنبال فهمیدن و به خاطر سپردن معنای همان تعداد باشید و به تدریج که دامنهی لغات شما وسیع تر می‌شود و از تعداد لغات ناآشنایی که با ان ها برخورد می‌کنید کاسته می‌شود.
به خاطر داشته باشید که زبان انگلیسی حدود ۵۰۰۰۰۰ واژه دارد که به خاطر سپردن آن‌ها غیرممکن است. یک بررسی آماری نشان می‌دهد که اگر یک زبان آموز ۵۰۰۰ واژهی پُرکاربرد از زبان را بیاموزد و به خاطر بسپارد، می‌تواند ۹۳/۵ درصد مقاصد خود را بنویسد و بیان کند.
۳) با لغات جدیدی که می‌آموزید جمله بسازید. هیچ گاه سعی نکنید یک لغت را به تنهایی بیاموزید. بلکه حتماً آن را در یک جمله یا عبارت جای دهید و بعد از آن عبارت را به خاطر بسپارید.
۴) از تجسم استفاده کنید مثلاً به جای اینکه چند بار بگویید book یعنی کتاب، از لغاتی که آموخته‌اید برای نامیدن اشیاء و توصیف افراد محیط و احساسات خود استفاده کنید.
۶) به واژه‌هایی که املای مشابه و معنای متفاوتی دارند توجه بیشتری کنید مثل bear هم به معنای خرس است و هم تحمل کردن.
۷) هر چه قدر که می‌توانید و فرصت دارید متن‌ها و کتاب‌های انگلیسی را مطالعه کنید. حتی اگر آن چه را که می‌خوانید به خوبی نفهمید.
۸) برای یک زبان آموز بسیار مفید است اگر با پیشوندها و پسوندهای مهم و پرکاربرد موجود در آن زبان آشنا شود و معنی آن‌ها را بداند. این آشنایی به زبان آموز کمک می‌کند که در برخورد با لغات جدید بتواند ریشه لغت را از پیشوند و پسوند آن جدا کند و راحت تر معنی آن‌ها را حدس بزند.
به عنوان مثال اگر شما بدانید که پسوند er در زبان انگلیسی علامت فاعلی است به راحتی می‌توانید دریابید worker به معنی کارگر می‌باشد و یا dis معنی هر فعل را به متضاد آن تبدیل می‌کند آنگاه به راحتی خواهید دانست که فعل disagree به معنی موافق نبودن است.
۹) گروه بندی لغات به جای حفظ کردن از فهرست لغات: هرچند گاهی اوقات حفظ کردن کلمات از فهرست لغات ضروری است ولی کاری مشکل و کم اثر است. به جای این کار آن‌ها را گروه بندی کنید.
این گروه بندی می‌تواند مختلف و با توجه به معانی کلمات، ساختار گرامری و یا ریشه‌های مشترک، آن‌ها در قالب شبکهی مغز باشد. مثل:

– از روش تجسم و تداعی استفاده کنید. مثلاً برای حفظ لغت wall به معنی دیوار از تشابهی که بین تلفظ wall با بال وجود دارد استفاده کنید و دیواری را در حال بال زدن مجسم کنید. همین طور برای حفظ لغت carpet به معنی فرش مجسم کنید که یک هواپیمای جت، باری از فرش دارد.
– از فرهنگ لغت استفاده کنید: یک فرهنگ لغت مناسب، اطلاعات بیشتری از لغت را در اختیار زبان آموز قرار می‌دهد مانند متضادها، مترادف‌ها، نحوهی تلفظ و…
– بهترین و ساده‌ترین راه برای آموختن تلفظ صحیح لغات در یک زبان، استفاده از نوارهای مکالمه ای است.
مهم‌ترین توصیه ای که می‌توان به زبان آموز کرد، همان اولین توصیه ای است که در ابتدای این فصل خواندید که از هر فرصت برای آموختن و تکرار لغات، اصطلاحات و نکات جدید استفاده کنید.
– اگر واقعاً مایلید که یک زبان جدید بیاموزید، باید به آن زبان فکر کنید، صحبت کنید، بنویسید، بخوانید، غذا بخورید و بخوابید. هر آن چه را که در طول یک روز به زبان مادری‌تان بیان می‌کنید تا جایی که می‌توانید به زبانی که می‌آموزید، ترجمه کنید. تنها در صورت استفادهی روزانه و مداوم می‌توانید یک زبان را فرابگیرید، در غیر این صورت یادگیری شما ناقص و کوتاه خواهد بود.
– در کنکور تقریباً از ۲۵ سؤال، ۷ سؤال مربوط به قواعد و گرامر است و ۱۸ سؤال به معنای لغات و عبارات (vocabulary) برمی گردد. بنابراین برای فهم و درک متن باید لغات و اصطلاحات را بشناسید و دامنهی لغات خود را افزایش دهید.
– اگر خجالتی هستید شرکت در کلاس‌های زبان آموزی بسیار مؤثر است. چون در جمع مجبور به تکرار یک سری جملات و کلمات می‌شوید و در جمع اشتباهات کم تر مشهود است. بنابراین اعتماد به نفس بیشتری پیدا می‌کنید.
– کودکان باید یادگیری زبان را با خواندن ترانه‌های کودکانه به زبان خارجی و انجام تمرین‌های هدفمند و استفاده از تفریح و سرگرمی‌های مختلف بیاموزند. استفاده از پانتومیم، نقش بازی کردن، انجام فعالیت‌های بدنی به همراه صدا برای بیان منظور، آواز و سرود خواندن و نهایتاً استفاده از روش شنیداری و گفتاری برای یاددهی زبان به کودکان بسیار مؤثر است.
-مدت زمان یاددهی به کودکان نباید بیش از ۳۰ دقیقه طول بکشد.

نحوه ی خواندن تاریخ

اولین شرط یادگیری تاریخ یافتن پاسخی قانع کننده برای این سؤال است که چرا باید تاریخ بخوانید؟
– تاریخ همیشه آموزنده بوده و بسیاری از افراد، شخصیت‌های تاریخی را که در کتاب‌های تاریخ شناخته‌اند، الگوی زندگی خود قرار می‌دهند و بسیاری از تاریخ نویسان نیز هدف خود را از نگارش تاریخ این می‌دانند که ملت‌های آینده با خواندن این وقایع و تحلیل و بررسی آن‌ها، خطاهای ملل قبلی را تکرار نکنند.
نکات مهم در مطالعه ی تاریخ
در کتاب‌های تاریخ دورهی دبیرستان بیشتر از مقاطع قبل، به جزییات پرداخته می‌شود، ولی برای این که وقایع تاریخ را بهتر درک کنید ابتدا باید سیر کلی جریانات تاریخی و علل و عواقب بروز آن را بدانید تا جزییات را بهتر درک کنید وگرنه صرفاً درگیر حفظ اصطلاحات می‌شوید که این اصلاً مناسب نمی‌باشد.
* در برخورد با یک واقعهی تاریخی سعی کنید همیشه از خود سؤال کنید چه اتفاقی افتاده؟ در کجا و چه زمانی؟ چه نتایجی دربرداشته و…
* سعی کنید تاریخ را به تدریج مطالعه کنید، مطالعهی حجم زیادی از مباحث، قدرت یادگیری و به خاطرسپاری را کاهش می‌دهد.
* معمولاً موضوعات تاریخی به صورت روایت و داستان است. بنابراین روش خلاصه برداری و یادداشت برداری می‌تواند مفید باشد
* در خواندن تاریخ، عنوان به عنوان پیش بروید.
* جداولی که در کتاب تاریخ وجود دارند معمولاً یک دید کلی از سیر جریانات تاریخی در طول زمان را به شما نشان می‌دهد. از آن‌ها غافل نشوید.
* برای حفظ جزییات در مطالعهی تاریخ از تکنیک‌های تقویت حافظه بهره بگیرید. مثلاً با استفاده از روش تجسم کردن می‌توانید مجسم کنید که مثلاً آقا محمدخان مشغول صدور فرمان محاصرهی شهر کرمان است و یا مظفرالدین شاه قانون مشروطه را تصویب می‌کند و یا از یادیارها استفاده کنید. مثلاً برای حفظ کردن شهرهایی که در عهدنامهی ترکمن چای از ایران جدا و به روسیه واگذار شد [شهرهای ایروان- نخجوان- اردوبار] می‌توانید به کلمه انار اشاره کنید.
* برای حفظ اعدادی که در مطالعهی تاریخ به آن‌ها برمی خورید، اعدادی مثل تاریخ تاج گذاری پادشاهان، وقوع جنگ‌ها و امضای قراردادها، می‌توانید از تکنیک اعداد استفاده کنید. مثلاً تاریخ وقوع جنگ‌های ایران و یونان سدهی ششم پیش از میلاد را می‌توانید اینگونه حفظ کنید: ایرانی‌ها و یونانی‌ها پیش از میلاد مشغول بازی شطرنج (عدد شش) بودند.
* برای فراگیری تاریخ حتماً و حتماً از نیروی تجسم خود کمک بگیرید، رویدادهای تاریخی را پس از خواندن و یادداشت کردن برای خود تعریف کنید و مثل یک فیلم سینمایی از ذهن خود عبور دهید.
* از موزه‌ها و آثار و ابنیه تاریخی بازدید کنید همچنین دیدن فیلم‌هایی با مضامین تاریخی می‌تواند در فهم و یادگیری تاریخ برایتان بسیار مؤثر باشد. مثلاً با دیدن یک فیلم تاریخی ۱۰ هزار سال قبل از میلاد می‌توانید نحوهی شکل گیری تمدن‌ها و اجتماعات اولیه را پی ببرید.
* متون ادبی ما سرشار از مضامین تاریخی و داستان‌های کهن می‌باشد. بنابراین با مطالعهی این داستان‌ها و نوشته‌های ادبی می‌توانید معلومات تاریخی خود را افزایش داده و سواد تاریخی خود را بالا ببرید.
نحوهی خواندن جغرافی
چون در علم جغرافی نیز مثل تاریخ به جزییات پرداخته شده است بنابراین روش‌های اشاره شده در تاریخ نیز برای جغرافی کاربرد دارد. ولی نکات تکمیلی ذیل را جهت یادگیری بهتر رعایت کنید.
– آن چه شما در رابطه با جغرافیای طبیعی یک ناحیه (مثل امکانات کشاورزی، آب و هوا و…) می‌آموزید به شما کمک می‌کند که بتوانید تا حدودی توانایی‌های صنعتی آن ناحیه را حدس بزنید و شغل مردم آن ناحیه را پیش بینی کنید و درواقع چنین کلماتی کاملاً به هم وابسته هستند و چنانچه به این گونه ارتباط‌ها توجه نشان بدهید مطالعهی جغرافی برایتان بسیار ساده تر می‌شود.
– بازدید از منابع طبیعی در قالب گردش‌های علمی و یا مسافرت‌های گروهی می‌تواند به فهم بهتر مطالب کمک کند.
– از کلیات به سمت جزییات بروید. مثلاً اول بفهمید عربستان یک شبه جزیره است که به وسیلهی دریاها و اقیانوس‌ها احاطه شده است و سپس مساحت آن را حفظ کنید.
– سعی کنید مطالبی را که می‌خوانید به تجارب خود ربط دهید. مثلاً وقتی جغرافیای ناحیهی خزری را بررسی می‌کنید می‌بینید که این ناحیه بین کوه‌های البرز و دریای خزر واقع شده، بنابراین علت بارش‌های زیاد در این ناحیه را می‌آموزید.
– از یادداشت برداری استفاده کنید. برای یادگیری بهتر یادداشت‌هایتان را با اشکال مفید همراه کنید.
– برای اینکه اعداد را بهتر به خاطر بسپارید، مثلاً ارتفاع قله‌ها، طول رودها، عمق دریاها، جمعیت نواحی، چند کار می‌توانید انجام دهید:
۱- سعی کنید ابتدا اعداد را گرد کنید و بعد حفظ کنید.
۲- اعداد مختلف را با هم مقایسه کنید و در مقایسه با یکدیگر آن‌ها را به خاطر بسپارید. مثلاً طول چند رود (یا مساحت چند کشور) را با هم مقایسه کنید و آن‌ها را به ترتیب طول (یا مساحت) از بزرگ به کوچک مرتب کنید و سپس طول هریک را به خاطر بسپارید.
– برای حفظ کردن اعداد می‌توانید از تکنیک اعداد استفاده کنید.
– از روش‌های تقویت حافظه نیز می‌توان برای حفظ کردن پایتخت‌ها و سایر مطالب استفاده نمود.
مثلاً پایتخت عمّان مسقط است- در عمان مسقطی‌های خوشمزه می‌فروشند.
– فعالیت‌های مربوط به هر درس را حل کرده و جواب سؤالات را از متن کتاب به دست آورید.
– نقشه‌ها، تصاویر، نمودارها در جغرافی بسیار بااهمیت هستند. سعی کنید با دقت بیشتری به آن‌ها بپردازید. شما با دیدن یک پوستر می‌توانید به ویژگی‌های فرهنگی، آداب و رسوم، آب و هوا و… آن منطقه پی ببرید.
– به دلیل حجم زیاد مطالب سعی کنید ابتدا مطالب را سازماندهی کنید. سپس آن‌ها را به خاطر بسپارید. دسته بندی کردن مطالب، استفاده از درخت حافظه و سایر تکنیک‌های تقویت حافظه در یادگیری این درس نیز کاربرد زیادی دارد.

نحوهی خواندن ادبیات فارسی

– تسلط در ادبیات فارسی جز از طریق مطالعهی مستمر و منظم امکان پذیر نیست.
– برای این که وارد گسترهی بیکران ادب فارسی شوید به مطالعهی کتاب‌های درسی اکتفا نکنید و مطالعات غیردرسی خود را گسترش دهید.
– تسلط بر کتاب‌های درسی و درک محتوا مستلزم توانایی شما در ۶ بخش می‌باشد:
۱. معانی لغات
۲. برگردان اشعار و متون قدیمی به فارسی روان
۳. به خاطر سپاری تاریخ ادبیات
۴. حفظ شعر
۵. آموختن املا
۶. تسلط بر دستور زبان
حال روش رسیدن به هریک از توانایی‌های شش گانهی فوق را مرور می‌کنیم:
۱) آموختن معنای واژه‌ها
– ابتدا سعی کنید یک بار (و یا بیشتر) متن درس را بخوانید و سعی کنید معنی لغات جدید در متن را حدس بزنید، سپس با مراجعه به لیست لغات جدید آخر کتاب، صحیح بودن حدس‌های خود را کنترل کنید.
– بهتر است به جای این که لغت را جداگانه حفظ کنید، جمله ای را که آن لغت در آن قرار دارد را چندبار بخوانید.
– بسیار مفید است اگر به همراه تکرار لغت و معنی، مفهوم آن لغت را در ذهن خود مجسم کنید. مثلاً اگر می‌خواهید واژهی سالوس به معنی چرب زبان، شیاد و فریب کار را حفظ کنید، تصویر یک آدم شیاد را مجسم کنید که با چرب زبانی قصد فریب شما را دارد و یا کلمهی طلاقت به معنی گشاده رویی. آقایی را مجسم کنید که با گشاده رویی به خانمش می‌گوید طلاقت می‌دهم.
– به هنگام برخورد با واژه‌های جدید کمی فکر کنید و ببینید آیا واژه ای می‌شناسید که با واژهی موردنظر ریشهی مشترک داشته باشد؟ اگر چنین واژه ای را به خاطر بیاورید آن گاه حدس زدن معنی واژه کار ساده تری خواهد بود. مثل مسطور و مهبوط= محل (فرود آمدن) که به ترتیب با کلمهی سطر و هبوط ریشه مشترک دارند.
به واژه‌هایی که در خواندن با هم شبیه هستند ولی معنای متفاوتی دارند با دقت توجه کنید:
تین= انجیر
طین= گل
تغلب= چیرگی
تقلّب= دغل کاری
۲) برگردان معنای اشعار و متون قدیمی به فارسی روان
– برای انجام بهتر این کار توصیه می‌شود اولاً بر معانی لغت تسلط پیدا کنید، ثانیاً برای فهمیدن منظور و پیام شعر از کمک و راهنمایی معلم استفاده کنید، ثالثاً پس از درک مفهوم، آن را با صدای بلند برای خود بخوانید و معنی کنید.
– از نوشتن معنی کلمه به کلمهی اشعار در کتاب و دفتر بپرهیزید و به جای این کار منظور و پیام و مفهوم جملات را بنویسید.
۳) بخاطرسپردن تاریخ ادبیات
– از تدابیر یادیار استفاده کنید مثلاً کتاب‌های خواجه عبدالله انصاری عبارت‌اند از: کنزالسالکین، الهی نامه، رسالهی دل و جان، مناجات نامه، نصایح و زادالعارفین که از ترکیب حروف اول اسامی کلمهی نمک زار را بسازید و حفظ کنید و یا از آثار نظامی: لیلی و مجنون، اسکندرنامه، مخزن الاسرار، خسرو و شیرین، هفت پیکر، می‌توان این جمله را حفظ کرد: «لیلی از مخزن اسکندر هفت تا شیرینی برداشت». و یا عبارت «ملخ‌ها» را حفظ کنید.

۴) مطالب را سازمان دهی کنید.
بهترین روش برای این کار گروه بندی شعرا و نویسندگان بر مبنای قرنی که زندگی می‌کنند و یا بر مبنای سبک کارشان می‌باشد.
۵) آموختن املا
– بهترین توصیه برای این کار دقت کردن در نوشتن است.
-۲ الی ۳ بار از روی لغت بنویسید اما نه از روی کتاب بلکه از حافظهی خود کمک بگیرید. (تکرار و رونویسی بیش از حد و بدون تأمّل روی عبارات و کلمات هیچ کمکی به شما نمی‌کند).
– برای لغت‌هایی که املای مشابه دارند تدبیری بیندیشید. برای این کار می‌توانید از کلمات مشابه استفاده کنید. مثلاً برای کلمهی سور (یعنی مهمانی) و صور (شیپور) جملهی زیر می‌تواند یادیار مناسبی باشد:
برای سفر سور می‌دهم اما به شرطی که روی صندلی‌ها شیپور (صور) نزنند.
و یا کلماتی که املای متفاوت دارند ولی از نظر تلفظ یکسان‌اند، می‌توانید از معنی آن‌ها کمک بگیرید. مثلاً برای دو کلمهی نغز و نقض می‌توانید این گونه عمل کنید. «نغز و شیرین- نقض پیمان»
۶) آموختن دستور زبان
مطالب این بخش را حفظ نکنید بلکه باید بفهمید برای این کار یادداشت برداری بسیار مفید است.

– از تدابیر یادیار نیز می‌توان استفاده کرد. مثلاً من قیدم. کارم ایجاد قیدوبند برای فعل است. هرجا ظاهر شوم دست و پای فعل را می‌بندم و کارش را محدود می‌کنم.
و یا انواع کلمه را در قالب یک بیت شعر:
اسم است و صفت، عدد، کنایات *** فعل است و قیود و ربط و اصوات
۷) حفظ شعر
۱- برای حفظ کردن شعر با صدای بلند خواندن بهتر از آهسته خواندن است.
۲- هنگام خواندن به مفهوم شعر نیز توجه کنید.
۳- برای حفظ کردن ابتدا بیت اول بعد بیت دوم، بعد دو بیت اول، بعد بیت سوم، بعد سه بیت اول و همین طور الی آخر. به عبارت دیگر شعر را به قسمت‌های کوچک تقسیم کنید و بعد حفظ کنید.

نحوه ی خواندن درس عربی

درس عربی یکی از مهم‌ترین دروس به خصوص در کنکور محسوب می‌شود. اکثر دانش آموزان عربی را با درصد پایین می‌زنند ولی اگر عربی به خوبی فراگرفته شود می‌تواند امتیاز بزرگی برای دانش آموزان محسوب شود.عربی نیز مثل زبان انگلیسی و فارسی دو قسمت عمده را شامل می‌شود:
۱. لغات ۲. قواعد
برای یادگیری لغات به بخش آموختن معنای لغات و قواعد دروس ادبیات فارسی و عربی مراجعه کنید.
– مطالعه ی قواعد را از پایه شروع کنید.
– در قسمت مطالعه ی قواعد به تمرینات کتاب بسنده نکنید و به سراغ سایر کتب کمک درسی بروید. مثلاً قواعد تجزیه و ترکیب
– از تدابیر یادیار استفاده کنید. مثلاً از زبان شعر برای یادگیری و به خاطر سپاری قواعد. مثلاً برای یادگیری حروف ناصبه می‌توانید شعر زیر را حفظ کنید:
اِنَّ، اَنَّ، کاَنَّ، لیت، لکنَّ لَعَلْ *** ناصب اسم‌اند و رافع در خبر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

فهرست
0

Your Cart